Warstwa aktywna
Widok Skamielin – Oznaczenia wg głębokości
Kolor wskazuje na jakiej głębokości występuje złoże/warstwa
geobaza.online to nowoczesna, bezpłatna aplikacja stworzona z myślą o poszukiwaczach skamieniałości, kolekcjonerach minerałów, studentach nauk o Ziemi i pasjonatach budowy geologicznej Polski.
Przeglądaj na żywo arkusze Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski (SMGP 1:50 000), bazę ponad 100 000 otworów wiertniczych CBDG, archiwalne skany kartograficzne PIG-PIB, wychodnie skalne oraz zweryfikowane lokalizacje żwirowni i wyrobisk kruszywa w całym kraju. Dla studentów geologii i pasjonatów mineralogii przygotowaliśmy nową, dedykowaną Strefę Studenta z kompletnym kompendium wiedzy akademickiej, 21 minerałami ze zdjęciami z Wikipedii, fiszkami Leitnera i bazą ponad 340 pytań quizowych z wyjaśnieniami.
1 084
arkusze i warstwy geologiczne w jednym widoku
100 000+
otworów badawczych z bazy CBDG
11
pinesek z filmami YouTube i wyprawami w terenie
340+ 🎓
pytań quizowych i fiszek w Strefie Studenta
6
epok geologicznych do przeszukania
100%
bezpłatnie, bez limitów i opłat
Kompletny pakiet dydaktyczny stworzony specjalnie dla studentów nauk o Ziemi w Polsce. Zawiera akademickie tabele diagnostyczne, 21 minerałów ze zdjęciami z Wikipedii, nowoczesne narzędzia zapamiętywania oraz bazę ponad 340 pytań quizowych z wyjaśnieniami.
Katalog 21 minerałów w kolejności alfabetycznej z fotografiami z Wikipedii, wzorcami skali Mohsa (1–10), szeregami Bowena i Goldicha, klasyfikacją skał w Polsce oraz tabelą stratygraficzną i orogenezami.
3 sprawdzone metody kognitywne: Fiszki 3D ze Spaced Repetition (system Leitnera zapisujący postępy w telefonie), Interaktywny Klucz Dychotomiczny (drzewo decyzyjne) oraz Mnemotechniki i złote zasady kolokwialne.
Ponad 340 pytań quizowych z podziałem na stopnie: Łatwy, Średni i Trudny. Tryb rozpoznawania ze zdjęć (foto-quiz pojedynczy oraz wybór właściwego minerału z 3 zdjęć) z natychmiastowym wyjaśnieniem dydaktycznym.
Wejdź do Strefy Studenta na telefonie lub komputerze — działa w 100% płynnie i bez logowania.
Kompletny zestaw narzędzi
Warstwy geologiczne, baza otworów i nawigacja w jednym widoku — bez instalowania aplikacji i bez zakładania konta.
Arkusze Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski nałożone na aktualny podkład terenowy — bez przełączania aplikacji.
Przełącz widok na stanowiska skamieniałości i sprawdź na suwaku, jak głęboko zalegają warstwy pod wybranym punktem.
Ustaw celownik w terenie i zobacz, co geologicznie leży w promieniu 1, 5 i 20 km od Twojej pozycji.
Kliknij w dowolny punkt, aby poznać formację, wiek, litologię oraz minerały charakterystyczne dla tego miejsca.
Ponad 100 000 otworów wiertniczych z profilem geologicznym i archiwalną kartą otworu do pobrania.
Zaplanuj dojście do odsłonięcia i przenieś współrzędne jednym kliknięciem do nawigacji w telefonie.
Klucz diagnostyczny twardości Mohsa, rysy, połysku i próby HCl. Zestawiaj do 4 minerałów obok siebie i poznaj ich lokalizacje w Polsce.
Petrologiczna klasyfikacja Streckeisena dla skał magmowych (IUGS), diagramy TAS, skały osadowe i metamorficzne z wychodniami w Polsce.
Katalog 18 najważniejszych placówek muzealnych, kopalni edukacyjnych i tras UNESCO, z warstwą złotych pinezek na mapie.
Eksploracja stanowisk, kamieniołomów i minerałów z filmami poszukiwaczy z terenu oraz dedykowaną warstwą wideo-pinów.
Przewodnik geologiczny & Kartografia
Dla niewprawnego oka mapa geologiczna to mozaika barwnych plam, a cieniowanie terenu to tylko ciemniejsze cienie. W rzeczywistości każda kreska, symbol i barwa kryją precyzyjną informację o podłożu, zaginionych rzekach, minerałach i strefach spękań.
Poznaj alfabet kartografii geologicznej i cyfrowego modelu rzeźby terenu.
Najbardziej precyzyjna synteza geologiczna Polski (1069 arkuszy opracowanych przez PIG-PIB).
• Róż / czerwień: Magmowe skały głębinowe (granity, sjenity).
• Fiolet / brąz: Wulkanity (melafiry, bazalty, riolity — tu szukaj agatów!).
• Niebieski / zieleń: Osadowe mezozoiku (wapienie jurajskie, kreda — tu szukaj amonitów i krzemieni).
• Żółć / beż: Utwory czwartorzędu (piaski, żwiry, gliny zwałowe).
• Sygnatury litologiczne: Kropki oznaczają piaski/żwiry, kreski poziome to iły i mułki, trójkąty to rumosze i brekcje.
• Ramka i objaśnienia: Kliknij w dowolny punkt mapy w naszym narzędziu „Inspektor arkusza SMGP”, aby otworzyć pełną oficjalną legendę i objaśnienia tekstowe autorów.
Cyfrowy Model Terenu (NMT) z lotniczego skaningu laserowego GUGiK, który „zdejmuje” lasy i budynki.
• Stare wyrobiska i szurfy: Widoczne jako geometryczne wgłębienia, leje lub schodkowe skarpy ukryte wewnątrz gęstego lasu.
• Wały morenowe i ozy: Wąskie, falujące grzbiety ciągnące się kilometrami — naturalne nagromadzenie żwiru i eratyków.
• Skarpy uskokowe: Nagłe, proste linie załamania terenu biegnące niezależnie od siatki dolin.
• Wąwozy i leje krasowe: Kraterowate zagłębienia bezodpływowe na terenach wapiennych (Jura, Świętokrzyskie).
• Tryb hybrydowy: Nałóż cieniowanie LiDAR z suwakiem przezroczystości na mapę SMGP — natychmiast zobaczysz, pod którymi pagórkami kryją się twarde wychodnie skalne!
Pęknięcia skorupy ziemskiej z podziałem na uskoki zrzutowe, przesuwcze i nasunięcia płaszczowinowe.
• Linia ciągła czerwona: Uskok zbadany i potwierdzony w terenie.
• Linia ząbkowana (trójkąty): Nasunięcie tektoniczne (starsze skały wciśnięte na młodsze, np. Karpaty Fliszowe na Zapadlisko).
• Strefa brekcji: Pas do 100-200 m wzdłuż uskoku to spękane skały zrośnięte mlecznym kwarcem, kalcytem lub barytem.
• Kliknij w linię na mapie: Nasz system identyfikuje nazwę uskoku, głębokość formacji oraz podpowiada, jakie minerały hydrotermalne mogą mu towarzyszyć.
Faliste linie przecinające Polskę północną i centralną wyznaczające czoło postoju lądolodu skandynawskiego.
• Pm (Faza pomorska): Najświeższe wzgórza moren na Mazurach i Pomorzu, kociołki polodowcowe i tysiące głazów narzutowych.
• Pz (Faza poznańska) & L (leszczyńska): Południowa granica krajobrazu pojeziernego.
• Wa (Warta) & O (Odra): Zlodowacenia środkowopolskie — starsze, rozmyte moreny i głębokie gliny zwałowe.
• Zasada poszukiwacza: Czoło lodowca (linia na mapie) to pas wielkich głazów i moren czołowych; tuż na południe od linii leżą piaszczyste równiny sandrowe (brak głazów, dużo piasku).
Oficjalna państwowa ewidencja złóż surowców mineralnych, granic obszarów górniczych i wyrobisk.
• Ż / PŻ: Żwiry i piaski ze żwirem (najlepsze miejsca na głazy, skamieniałości w krzemieniach i eratyki).
• K: Kamień łamany i bloczny (kamieniołomy bazaltu, granitu, wapienia, piaskowca).
• W: Wapienie i margle (amonity, belemnity, kalcyty).
• G: Kopaliny ilaste i gliny (piryty, skamieniałości jurajskie).
• Granice obszarów górniczych: Pozwalają rozróżnić czynne kopalnie przemysłowe od dawno opuszczonych, zrekultywowanych wyrobisk leśnych.
Rzeczywiste przekroje geologiczne uzyskane z rdzeni wiertniczych i sondowań badawczych.
• Miąższość nadkładu: Ile metrów gleby i piasku leży na twardej skale.
• Profil litologiczny: Kolejność warstw od powierzchni (np. 0-2 m gleba, 2-7 m glina, 7-25 m wapień z fauną).
• Zwierciadło wody: Poziom wód gruntowych i mineralnych.
• Karty otworu (PDF): Kliknij w dowolny punkt SMGP na naszej mapie, aby otworzyć oryginalną archiwalną kartę geologiczną z pieczęcią PIG-PIB.
Wytopiskowe pagórki, ozy i wały powstałe podczas stagnacji i powolnego zaniku odciętych brył lodowcowych.
• Głazy narzutowe (eratyki): Wytapiające się bryły lodu zdeponowały tu wielotonowe bloki granitów rapakiwi, porfirów i piaskowców z Alandów i Dalarny.
• Żwirownie i kemy: Naturalne koncentracje gruboziarnistego żwiru i piasku – idealne punkty do poszukiwania skamieniałości w krzemieniach bałtyckich.
• Filtrowanie: Przełączaj filtr w szufladzie: wyłącznie martwy lód lub pełny zestaw form (czołowe, kemy, ozy, pola głazowe).
• Interakcja: Kliknij w dowolny poligon moreny na mapie, by sprawdzić dokładną litologię i jednostkę klimatostratygraficzną plejstocenu.
Ponad 4 300 udokumentowanych jaskiń, schronisk podskalnych i szczelin krasowych w całej Polsce.
• Jura Krakowsko-Częstochowska: Kras wapieni górnej jury (jaskinie z naciekami, korytarze, schroniska ze śladami neandertalczyków).
• Tatry: Najgłębsze i najdłuższe systemy jaskiniowe w marmurach i wapieniach triasowych (Wielka Śnieżna, Miętusia).
• Góry Świętokrzyskie & Sudety: Kras w dewońskich wapieniach (Jaskinia Raj) oraz jaskinie w marmurach (Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie).
• Karpaty Fliszowe: Jaskinie szczelinowe i osuwiskowe powstałe w wyniku grawitacyjnych ruchów masowych.
• Karty jaskiń (PIG): Kliknij w punkt na mapie, aby poznać długość, głębokość, deniwelację i otworzyć oficjalną kartę inwentarzową z planem!
Oficjalny rejestr hałd kopalnianych, zwałowisk skały płonnej i osadników z potencjałem surowców krytycznych.
• Hałdy węglowe (GZW, Dolny Śląsk): Skamieniałości flory karbońskiej (paprocie nasienne, pnie Lepidodendron, kalamity) oraz kryształy pirytu i gipsu.
• Hałdy rudne (Olkusz, Tarnowskie Góry): Minerały kruszcowe: galena, sfaleryt, markasyt, baryt oraz minerały wtórne cynku i ołowiu.
• Surowce krytyczne (REE): Hałdy są obecnie źródłem cennych pierwiastków ziem rzadkich, galu i germanu.
• Dane obiektu: Kliknij w poligon hałdy, by odczytać jej objętość (m³), powierzchnię, kopalnię macierzystą i historię eksploatacji.
Rejestr zapadlisk pogórniczych, szczelin liniowych i stref płytkiej eksploatacji węgla kamiennego (< 100 m).
• Płytka eksploatacja historyczna: Dawne wyrobiska komorowo-filarowe bez podsadzki zapadają się pod naporem wód i nadkładu.
• Rejon Trzebini (Siersza): Likwidacja pompowni kopalnianych i podnoszenie zwierciadła wód gruntowych reaktywuje podziemne pustki krasowo-górnicze.
• Deformacje liniowe: Uskoki odprężeniowe i rowy osiadania na powierzchni terenu.
• Bezpieczeństwo w terenie: Warstwa kluczowa przy planowaniu wycieczek w rejonach dawnego górnictwa podziemnego.
Wielkoskalowe zaburzenia, fałdy i łuski wyciśnięte ku powierzchni przez napierający lądolód skandynawski.
• Łuk Mużakowa (Geopark UNESCO): Podkowa moreny spiętrzonej, gdzie lądolód wypchnął pokłady węgla brunatnego i barwnych iłów kenozoiku.
• Wzgórza Trzebnickie & Dalkowskie: Silnie sfałdowane osady neogenu z wychodniami iłów ceramiki budowlanej.
• Krasnobród & Roztocze: Spiętrzenia osadów kredowych i trzeciorzędowych na krawędzi zapadliska.
• Geologiczny fenomen: Spiętrzenia te odsłaniają skały leżące normalnie dziesiątki metrów pod ziemią bez konieczności głębokich wierceń!
Kompleksowa ewidencja górnictwa Górnośląskiego Zagłębia Węglowego – szyby, pola eksploatacji i zroby.
• Szyby górnicze: Precyzyjne lokalizacje szybów wydobywczych, zjazdowych, wentylacyjnych i odwadniających od XIX wieku po dziś.
• Granice pól eksploatacji: Dokładne obrysy rejonów, pod którymi prowadzono podziemne wydobycie węgla kamiennego.
• Zroby górnicze: Pustki poeksploatacyjne zawałowe i podsadzkowe w profilu karbonu produktywnego.
• Historia przemysłu: Niezastąpione narzędzie dla miłośników turystyki poprzemysłowej i eksploracji dziedzictwa Śląska i Zagłębia.
Oficjalne granice państwowych koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin w Polsce.
• Metale i surowce krytyczne: Koncesje miedziowo-srebrowe (LGOM, Nowa Sól), polimetaliczne i cynkowo-ołowiowe.
• Węglowodory: Poszukiwania ropy naftowej i gazu ziemnego w Niżu Polskim i Karpatach.
• Kopaliny chemiczne i skalne: Złoża soli kamiennej, potasowej, gipsów oraz kruszyw łamanych.
• Wiedza o przyszłych pracach: Dowiedz się, gdzie w Twoim rejonie planowane są nowe badania geofizyczne, odwierty i wyrobiska.
Jak łączyć funkcjonalności naszej aplikacji, by zaplanować perfekcyjną wyprawę geologiczną.
Ustaw celownik na dom lub hotel i wybierz np. 25 km. Aplikacja natychmiast wyliczy odległości ortodromiczne, ukryje odległe obiekty i ułoży listę miejsc od najbliższego.
Znajdziesz: Najbliższe kamieniołomy, złoża agatów, odsłonięcia i głazy narzutowe na weekendowy wypad.
Włącz „Tryb poszukiwacza” w szufladzie i kliknij w dowolne pole, las lub rzekę na mapie Polski. System odpyta serwery PIG-PIB i zwróci wiek skały, litologię oraz minerały.
Znajdziesz: Dokładny wiek geologiczny (np. kreda, perm), rodzaj skały oraz minerały typowe dla danego rejonu.
Kliknij bezpośrednio w linię uskoku tektonicznego lub falistą linię zlodowacenia. Dymek wyświetli nazwę struktury, wiek oraz terenowe wskazówki poszukiwawcze.
Znajdziesz: Strefy dyslokacji z żyłami kwarcowymi oraz wały morenowe z głazami narzutowymi.
Kliknij w mapę z aktywnym narzędziem arkuszy, aby rozpoznać nazwę i numer arkusza mapy (1:50 000), autorów, rok publikacji oraz przejść do oficjalnych skanów.
Znajdziesz: Pełną monografię geologiczną danego terenu spisaną przez ekspertów PIG-PIB.
Wybierz „0 m (Powierzchnia)”, aby natychmiast odrzucić głębokie odwierty i zobaczyć wyłącznie naturalne wychodnie skalne, wąwozy i czynne/nieczynne kamieniołomy.
Znajdziesz: Miejsca, gdzie skamieniałości (amonity, ramienionogi, belemnity) leżą wprost na powierzchni.
Każdy punkt, kamieniołom, uskok czy otwór badawczy w dymku posiada przycisk „Nawiguj”, który uruchamia Google Maps w smartfonie z precyzyjnymi koordynatami.
Znajdziesz: Bezpośrednią drogę dojazdową i leśne ścieżki prowadzące do stanowiska.
Terenowe kompendium mineralogiczne
Od krwistych agatów Krainy Wygasłych Wulkanów, przez ametysty Strzegomia i krzemień pasiasty Krzemionek, aż po skandynawskie eratyki rapakiwi na plażach Bałtyku. Oto praktyczny przewodnik jak odróżnić piryt od złota, agat od chalcedonu i kalcyt od kwarcu.
Doświadczony geolog nie potrzebuje mikroskopu elektronowego — wystarczy scyzoryk, kawałek nieszkliwionej porcelany, kropla kwasu i dłoń.
Odporność minerału na zarysowanie ostrzejszym materiałem. Zawsze wykonuj w terenie za pomocą podręcznych przedmiotów:
• Paznokieć (~2.5): Rysuje talk (1) i gips (2).
• Miedziak (~3.0): Rysuje kalcyt (3).
• Scyzoryk / stal (~5.5): Rysuje fluoryt (4) i apatyt (5).
• Szkło / pilnik (~6.0): Rysuje ortoklaz/skaleń (6).
• Kwarc (7.0): Samodzielnie rysuje szkło i stal (nie da się zarysować nożem!).
Zewnętrzna barwa minerału bywa myląca przez domieszki. Barwa proszku na nieszkliwionej porcelanie (spód kubka) jest niezmienna!
• Piryt („złoto głupców”): Barwa złota, ale rysa czarna z zielonym odcieniem!
• Złoto rodzime: Rysa zawsze jasnożółta, błyszcząca.
• Hematyt: Wygląda jak czarna stal, ale rysa jest wiśniowoczerwona!
• Limonit (ruda darniowa): Rysa rdzawo-brunatna lub żółta.
Sposób odbijania światła i pękania minerału pod uderzeniem młotka:
• Przełam muszlowy: Pęka jak grube szkło, tworząc ostre, zaokrąglone krawędzie (kwarc, agat, krzemień, obsydian).
• Łupliwość doskonała: Pęka wzdłuż idealnie gładkich płaszczyzn sieci krystalicznej (kalcyt pęka w romboedry, mika w przezroczyste blaszki).
• Połyski: Metaliczny (piryt, galena), szklisty (kwarc), tłusty (talk), perłowy (gips).
Chemiczne i fizyczne właściwości, które w ułamku sekundy demaskują minerał:
• Próba kwasowa (10% HCl lub ocet): Kalcyt burzy gwałtownie (wydziela bąbelki CO₂). Kwarc, gips i baryt w ogóle nie reagują.
• Ciężar w dłoni: Baryt („ciężki szpat”) ma gęstość ~4.5 g/cm³ — w dłoni wydaje się nienaturalnie ciężki jak na jasny kamień!
• Galena: Wyjątkowo ciężka ruda ołowiu (~7.5 g/cm³).
• Magnetyzm: Silny magnes neodymowy przyciąga magnetyt i piryt magnetyczny.
Przegląd najsłynniejszych polskich minerałów wraz z lokalizacjami i wskazówkami rozpoznawczymi.
Koncentryczne wstęgi chalcedonu powstałe w pęcherzach gazowych stygnącej permskiej lawy (melafirów).
• Główne lokalizacje: Nowy Kościół, Płóczki Górne, Różana, Przeździedza, Lubiechowa (Pogórze Kaczawskie).
• Jak rozpoznać w terenie: Owalne „migdały” (buły) o chropowatej, szaro-zielonkawej skórce zwietrzelinowej. Często cięższe od otaczających skał. Po rozbiciu lub przecięciu widoczne wielobarwne wstęgi.
Kryształy górskie, fioletowe ametysty, kwarce dymne i czarne moriony w druzach pegmatytowych i żyłach hydrotermalnych.
• Główne lokalizacje: Strzegom (kamieniołomy granitu), Szklarska Poręba, Karkonosze, Kotlina Kłodzka.
• Jak rozpoznać w terenie: Charakterystyczne sześciokątne słupki zakończone piramidą, szklisty połysk, przełam muszlowy. Nie ulega zarysowaniu nożem ani pilnikiem.
Dwusiarczek żelaza o łudząco złotej barwie i silnym metalicznym połysku. Najczęstszy powód fałszywych alarmów poszukiwaczy.
• Główne lokalizacje: Rudki k. Nowej Słupi, Wieściszowice (Kolorowe Jeziorka), kamieniołomy wapieni i iłów.
• Jak odróżnić od złota: Piryt jest twardy (6-6.5) i kruchy — uderzony młotkiem kruszy się na proszek i daje czarną rysę. Złoto jest miękkie (2.5), kowalne (rozpłaszcza się) i daje złotą rysę!
Węglan wapnia krystalizujący w niezliczonych formach: od „psich zębów”, przez żyły marmurowe, po róże jaskiniowe.
• Główne lokalizacje: Chęciny („Różanka chęcińska”), Kadzielnia, Bolechowice, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska.
• Jak rozpoznać w terenie: Łatwo rysuje się scyzorykiem i miedzianą monetą. Rozpada się pod uderzeniem na idealne romboedry. Kropla kwasu lub octu powoduje natychmiastowe musowanie (CO₂).
Unikat na skalę światową — występuje wyłącznie na obrzeżu Gór Świętokrzyskich w jurajskich wapieniach.
• Główne lokalizacje: Krzemionki Opatowskie, Iłża, Śmiłów, Boria, dolina Kamiennej.
• Jak rozpoznać w terenie: Konkrecje z niepowtarzalnymi, ozdobnymi wstęgami w odcieniach szarości i beżu. Bardzo twardy, przełam ostry muszlowy. Wykorzystywany w jubilerstwie jako „polski diament”.
Minerały metamorficzne o ciemnoczerwonej, bordowej barwie tworzące kryształy w łupkach mikowych i pegmatytach.
• Główne lokalizacje: Góry Sowie (Potoczek, Rościszów), Masyw Śnieżnika (Kletno, Stronie Śląskie), Szklarska Poręba.
• Jak rozpoznać w terenie: Kuliste kryształy (dwunastościany rombowe) „uwięzione” w błyszczących srebrzyście łupkach mikowych. Wytrzymałe na wietrzenie, gromadzą się także w piaskach potoków.
Minerały żył hydrotermalnych. Baryt to siarczan baru, a fluoryt to fluorek wapnia o bajecznych barwach.
• Główne lokalizacje: Stanisławów k. Jawora (największe polskie złoże barytu), Kletno (hałdy dawnej kopalni), Boguszów.
• Jak rozpoznać w terenie: Baryt zdradza niezwykły ciężar (gęstość 4.5 g/cm³ — „ciężki szpat”). Fluoryt krystalizuje w kostkach, ma barwy fioletowe, zielone lub miodowe i fluoryzuje w świetle UV!
Fragmenty tarczy fennoskandzkiej przywleczone przez lądolód ze Skandynawii przez Bałtyk setki tysięcy lat temu.
• Główne lokalizacje: Mazury, Suwalszczyzna, Pomorze, Wielkopolska, Mazowsze, klify Bałtyku.
• Skamieniałości i skały przewodnie: Czerwone granity rapakiwi z Wysp Alandzkich (duże owalne skalenie), porfiry dalekarlijskie, kwarcyty z Dalarny oraz wapienie sylurskie z Gotlandii z koralowcami i trylobitami!
Podsumowanie właściwości diagnostycznych najważniejszych minerałów do szybkiego sprawdzenia w terenie.
| Minerał | Twardość | Barwa rysy | Połysk | Przełam / Łupliwość | Próba kwasowa (HCl) | Cecha kluczowa |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Agat / Jaspis | 7 | Biała | Woskowy / szklisty | Muszlowy (brak łupliwości) | Brak reakcji | Koncentryczne wstęgi, rysuje szkło |
| Kwarc / Ametyst | 7 | Biała | Szklisty | Muszlowy (brak łupliwości) | Brak reakcji | Słupki sześciokątne, twardy jak stal |
| Piryt | 6 – 6.5 | Czarna z odcieniem zielonym | Wyraźnie metaliczny | Nierówny, kruchy | Brak reakcji | Kostki, kruchy pod młotkiem |
| Kalcyt | 3 | Biała | Szklisty do perłowego | Doskonała romboedryczna | Gwałtowne musowanie (CO₂) | Miękki (rysuje go scyzoryk), pęka w romby |
| Krzemień pasiasty | 7 | Biała | Matowy do woskowego | Ostry muszlowy | Brak reakcji | Pasy szarości i beżu, ostre odłamki |
| Granat (Almandyn) | 7 – 7.5 | Biała | Szklisty / żywiczny | Nierówny (brak łupliwości) | Brak reakcji | Bordowe kulki w łupkach mikowych |
| Baryt | 3 – 3.5 | Biała | Szklisty do perłowego | Doskonała tabliczkowa | Brak reakcji | Niezwykle ciężki w dłoni (~4.5 g/cm³) |
| Fluoryt | 4 | Biała | Szklisty | Doskonała ośmiościenna | Brak reakcji | Kostki (fiolet/zieleń), świeci w świetle UV |
Poradnik geologiczny & Struktury tektoniczne
Linie uskoków na mapie geologicznej to nie tylko granice bloków skalnych — to strefy pęknięć litosfery, którymi pod ciśnieniem migrowały gorące roztwory kruszconośne i wody mineralne. Dla poszukiwacza minerałów to klucz do odkrycia żył kwarcowych, kryształów i źródeł.
Uskok to naturalna strefa spękań i brekcji tektonicznych. W przeszłości geologicznej wędrowały nimi pod ciśnieniem gorące roztwory hydrotermalne z intruzji magmowych.
Minerały hydrotermalne: Kwarc dymny, ametyst, kryształ górski, kalcyt, baryt i fluoryt.
Kruszce metali: Galena, sfaleryt, piryt, chalkopiryt oraz malachity w strefach wietrzenia.
Głęboko sięgające uskoki odprowadzają wody głębinowe i gazy juwenilne (dwutlenek węgla). Niemal wszystkie polskie uzdrowiska leżą bezpośrednio na skrzyżowaniach uskoków!
Uzdrowiska na uskokach: Krynica-Zdrój, Muszyna, Szczawnica, Kudowa-Zdrój, Polanica, Świeradów (radon).
Mofety: Naturalne bulgoczące wyziewy CO₂ (np. Mofeta w Jastrzębiku i Tyliczu).
Dzięki inteligentnemu multi-scale, warstwa tektoniki automatycznie dopasowuje źródło do poziomu powiększenia mapy:
Zoom 5–12 (Polska & Regiony): Synteza uskoków i stref nasunięć MGP 1:1 000 000 oraz MGP 1:500 000.
Zoom 13–20 (Szczegół): Siatka uskoków SMGP 1:50 000 PIG-PIB z dokładnością do konkretnego wzgórza.
Przejdź do interaktywnej mapy — zobacz potężny Uskok Brzeżny Sudecki, strefy uskokowe Gór Świętokrzyskich oraz czoło nasunięcia Karpat.
Geologiczna mapa skarbów
Każda epoka zostawiła w Polsce własny zestaw skał, minerałów i stanowisk. Wybierz region i przenieś widok mapy w konkretne miejsce.
Najstarsze odsłonięcia w Polsce — twarde kwarcyty i łupki, w których zachowały się trylobity i ślady dawnego dna morskiego.
Płytkie, ciepłe morze pełne koralowców i ramienionogów. Dewońskie wapienie budują dziś wzgórza Kielecczyzny.
Wilgotne lasy równikowe, z których powstały śląskie i wałbrzyskie złoża węgla. W łupkach ilastych zachowały się odciski paproci i skrzypów.
Cechsztyńskie morze i pustynne wydmy: największe w Europie nagromadzenie miedzi i srebra zalega pod Lubinem i Polkowicami.
Era gadów — w Krasiejowie odkryto metopozaura i jednego z najstarszych dinozaurów, a w świętokrzyskich piaskowcach tropy dinozaurów.
Ostatnie wielkie Morze Jurajskie: wapienne ostańce, jaskinie i najbogatsze w Polsce skupiska amonitów oraz gąbek.
Instrukcja krok po kroku
Od zlokalizowania się w terenie, przez miksowanie warstw LiDAR i badanie profili podziemnych, aż po nawigację GPS. Oto pełny przewodnik po funkcjach aplikacji.
Otwórz lewy panel „Katalog”, kliknij „Moja lok. (GPS)” lub „Wskaż na mapie” i wybierz promień (np. 15 km, 25 km lub 50 km). Wszystkie kamieniołomy, wychodnie i stanowiska uporządkują się od najbliższego z dokładną odległością w kilometrach.
W panelu „Warstwy” włącz Szczegółową Mapę Geologiczną Polski (SMGP 1:50k) oraz „Nakładkę rzeźby terenu LiDAR”. Suwakiem przezroczystości (50–70%) połącz kolory skał z modelem terenu bez drzew — natychmiast zobaczysz ukryte w lasach dawne wyrobiska, hałdy, wąwozy i krawędzie uskoków. Kafelki LiDAR są keszowane przez 14 dni, więc ładują się ekspresowo!
Kliknięcie w mapę to nie tylko punkty z katalogu! Kliknij w dowolne pole lub las, aby poznać wiek i litologię skały macierzystej. Kliknij w czerwoną linię, by sprawdzić uskok tektoniczny. Kliknij w falistą linię lądolodu, by odnaleźć morenę czołową z głazami narzutowymi. Kliknij w źródło, by poznać skład chemiczny wód mineralnych.
Kliknięcie w linię przekroju geologicznego SMGP otwiera przycisk dostępu do oryginalnego arkusza z rysunkiem profilu pionowego w głąb ziemi. Kliknięcie w otwór wiertniczy wyświetla profil warstw i prowadzi bezpośrednio do archiwalnej karty otworu w CBDG.
Włącz „Profil głębokości skamielin” i wybierz zielony filtr „0 m – Powierzchnia”. Dzięki temu natychmiast odсеjesz głębokie odwierty badawcze i zobaczysz tylko te punkty, gdzie skały, amonity, belemnity i minerały leżą bezpośrednio na powierzchni gruntu.
Wybierz interesujące Cię stanowisko w dymku i kliknij „Nawiguj” — aplikacja uruchomi Google Maps w telefonie z koordynatami dojazdu leśnymi i polnymi drogami.
W prawym panelu „Warstwy” możesz jednym przełącznikiem aktywować złote pinezki Muzeów Geologicznych i Sztolni lub czerwone pinezki Wypraw i Filmów YT powiązane z filmami terenowymi na YouTube. Kliknięcie w pinezkę wideo pozwala obejrzeć film z eksploracji danego miejsca!
Po powrocie z terenu lub bezpośrednio przy odsłonięciu skorzystaj z Porównywarki Minerałów z kluczem cech diagnostycznych (twardość, rysa, kwas HCl) oraz Atlasu Skał z diagramem QAPF, by precyzyjnie sklasyfikować swój okaz.
Niezbędny ekwipunek w terenie
Twardy młotek z ostrzem i płaską stroną — pozwala odbić próbkę bez niszczenia całego odsłonięcia.
Okruchy skał lecą szybko i daleko. Oczy chronisz zawsze, także przy pracy w pojedynkę.
Powiększenie 10× wystarcza, aby rozpoznać strukturę skały i ziarna minerałów bez badań laboratoryjnych.
Każdą próbkę pakuj oddzielnie, z etykietą lokalizacji — bez tego znalezisko traci wartość naukową.
Pracuj w kamizelce odblaskowej, jeśli zbliżasz się do drogi, i nigdy nie wchodź na teren prywatny bez zgody właściciela.
Kodeks etyczny
Dostęp do danych geologicznych to przywilej, który zobowiązuje. Cztery zasady, które chronią zarówno przyrodę, jak i Twoje znaleziska.
W parkach narodowych i rezerwatach obowiązuje całkowity zakaz zbierania okazów i wydobywania skał.
Tereny kopalń i hałd to obszary zamknięte. Wchodź wyłącznie po uzyskaniu zgody właściciela.
Nie rozkopuj ścian i nie kuj bez potrzeby — odsłonięcie ma zostać dla kolejnych poszukiwaczy.
Cenne znaleziska zgłaszaj do PIG-PIB lub lokalnej uczelni. Okaz z etykietą wnosi więcej niż kolekcja.
Źródła danych
Wszystkie warstwy pochodzą z publicznych zasobów państwowych i otwartych projektów mapowych.
PIG-PIB & MGP
Państwowy Instytut Geologiczny — Mapy Geologiczne Polski 1:500k, 1:200k i tektonika.
CBDG & Otwory
Centralna Baza Danych Geologicznych — 100 000+ otworów wiertniczych i sondowań SMGP.
SMGP 1:50 000
Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski w skali 1:50 000 — 1069 arkuszy kartograficznych.
Jaskinie Polski
Oficjalny rejestr jaskiń i schronisk PIG-PIB — plany, przekroje i metryki ponad 4 300 obiektów.
MIDAS & Koncesje
System Gospodarki Surowcami Mineralnymi — złoża, wyrobiska i granice koncesji wydobywczych.
Hałdy i Odpady
Baza obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych i zwałowisk skały płonnej PIG-PIB.
GDT & Geozagrożenia
Baza deformacji nieciągłych i zapadlisk pogórniczych (GDT) oraz rejestr osuwisk SOPO.
GUGiK & OpenTopo
Cieniowanie terenu LiDAR 1m (ALS) oraz licencjonowane warstwy OpenTopoMap i OpenStreetMap.